योजनेची माहिती आणि उद्दिष्टे
योजनेचे नाव: प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना (Pradhan Mantri Krishi Sinchayee Yojana – PMKSY)
सुरुवात: १ जुलै २०१५
मुख्य ध्येय (Motto): ‘हर खेत को पाणी’ (प्रत्येक शेताला पाणी) आणि ‘Per Drop More Crop’ (प्रति थेंब अधिक पीक).
मुख्य उद्दिष्टे:
- सिंचनाचा विस्तार: शेतीखालील लागवडीच्या क्षेत्राचा विस्तार करणे, जिथे खात्रीशीर सिंचनाची सोय उपलब्ध होईल.
- पाण्याचा कार्यक्षम वापर: शेतीत पाण्याचा अपव्यय कमी करणे आणि पाण्याचा वापर कार्यक्षम बनवणे.
- सूक्ष्म सिंचनाला प्रोत्साहन: ठिबक सिंचन (Drip) आणि तुषार सिंचन (Sprinkler) यांसारख्या आधुनिक सिंचन पद्धतींचा अवलंब वाढवणे.
- जलसंधारण: जलसंधारण (Water Conservation) आणि जलसंवर्धन (Water Harvesting) संरचना तयार करणे.
- पाण्याची उपलब्धता: पाणी स्रोतांची निर्मिती करणे आणि उपलब्ध सिंचन स्रोतांचा योग्य वापर करणे.
योजनेचे मुख्य घटक (Components of the Scheme)
PMKSY ही एक ‘अम्ब्रेला स्कीम’ आहे, जी विविध मंत्रालयांच्या योजनांना एकत्र आणते. या योजनेत महाराष्ट्रातील शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा घटक म्हणजे:
‘प्रति थेंब अधिक पीक’ (Per Drop More Crop – PDMC):
- हा घटक कृषी विभागामार्फत राबविला जातो.
- यामध्ये ठिबक सिंचन आणि तुषार सिंचन (Drip and Sprinkler Irrigation) प्रणाली बसवण्यासाठी शेतकऱ्यांना आर्थिक अनुदान (Subsidy) दिले जाते.
- अनुदान मर्यादा: प्रति लाभार्थी ५ हेक्टर (Hectare) जमिनीपर्यंत अनुदानाची मर्यादा आहे.
- अनुदानाचा निकष:
- अत्यल्प भूधारक (SC/ST) शेतकऱ्यांसाठी ५५% पर्यंत अनुदान.
- इतर शेतकऱ्यांसाठी ४५% पर्यंत अनुदान.
योजनेसाठी अर्ज कसा करावा (How to Apply in Maharashtra)
महाराष्ट्रामध्ये प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टल (MahaDBT Portal) द्वारे ऑनलाईन अर्ज करणे आवश्यक आहे.
- पोर्टलवर नोंदणी:
- https://mahadbtmahait.gov.in/ या महाडीबीटी शेतकरी योजना पोर्टलवर जा.
- ”शेतकरी योजना” हा पर्याय निवडा.
- तुम्ही ‘नवीन अर्जदार नोंदणी’ (New Applicant Registration) करून आपले युजर नेम आणि पासवर्ड तयार करा.
- आधार प्रमाणीकरण: नोंदणी करताना तुमचा आधार क्रमांक प्रमाणित (Authentication) करणे बंधनकारक आहे.
- प्रोफाइल भरणे: लॉगीन (Login) केल्यानंतर, तुमचे वैयक्तिक तपशील, पत्ता, बँक खाते माहिती आणि स्वतःच्या नावावर असलेल्या शेतजमिनीचा तपशील (उदा. 7/12 उतारा) भरा.
- योजनेची निवड: ‘कृषी विभाग’ मध्ये ‘सिंचन साधने व सुविधा’ या घटकाखाली ‘प्रधानमंत्री कृषी सिंचन योजना (सूक्ष्म सिंचन)’ या पर्यायाची निवड करून अर्ज करा.
- आवश्यक कागदपत्रे:
- आधार कार्ड
- बँक पासबुक
- जमिनीचा ७/१२ उतारा आणि ८ अ
- जातीचा दाखला (केवळ अनुसूचित जाती/जमातीच्या शेतकऱ्यांसाठी)
टीप: शेतकऱ्यांनी पोर्टलवर एकदाच नोंदणी करायची आहे आणि पात्रतेनुसार एकाच अर्जाद्वारे ते अनेक योजनांसाठी अर्ज करू शकतात.
