शिष्यवृत्ती अर्ज आणि माहिती (Merit-cum-Means आणि इतर)
‘गुणवत्ता-सह-आर्थिक’ शिष्यवृत्ती (Merit-cum-Means Scholarship)
ही शिष्यवृत्ती अल्पसंख्याक समाजातील (Minority Communities) विद्यार्थ्यांसाठी आहे (उदा. मुस्लिम, शीख, ख्रिश्चन, बौद्ध, जैन, पारशी).
- योजना: अल्पसंख्याक व्यवहार मंत्रालय (Ministry of Minority Affairs) अंतर्गत.
- उद्देश: व्यावसायिक (Professional) आणि तांत्रिक (Technical) अभ्यासक्रमांसाठी आर्थिक सहाय्य.
- पात्रता (अपेक्षित):
- मागील परीक्षेत किमान ५०% गुण.
- पालकांचे वार्षिक उत्पन्न ₹२.५० लाख पेक्षा कमी.
- अर्ज प्रक्रिया: राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल (NSP) – scholarships.gov.in या संकेतस्थळावरून ऑनलाईन अर्ज करावा लागतो.
इतर प्रमुख शिष्यवृत्ती योजना (उदाहरणादाखल)
महाराष्ट्र शासनाच्या व केंद्र शासनाच्या बहुतेक शिष्यवृत्ती योजना महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर उपलब्ध आहेत.
| योजनेचे नाव | लागू वर्ग/स्तर |
|---|---|
| पोस्ट-मॅट्रिक शिष्यवृत्ती | १०वी नंतरच्या उच्च शिक्षणासाठी (SC, ST, OBC, VJNT, SBC, EBC) |
| डॉ. पंजाबराव देशमुख वसतिगृह निर्वाह भत्ता | उच्च शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी वसतिगृह भत्ता |
| राष्ट्रीय आर्थिक दुर्बल घटक शिष्यवृत्ती (NMMS) | इयत्ता ८वीच्या विद्यार्थ्यांसाठी परीक्षा आधारित शिष्यवृत्ती |
२०२५ साठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया आणि तारखा
शिष्यवृत्ती अर्ज दरवर्षी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टल आणि राष्ट्रीय शिष्यवृत्ती पोर्टल (NSP) या दोन्हीवर केले जातात.
- अर्जाची पद्धत: संपूर्ण प्रक्रिया ऑनलाईन असते.
- अपेक्षित अर्ज सुरू होण्याची तारीख: साधारणपणे जुलै-ऑगस्ट २०२५ (शैक्षणिक वर्षानुसार).
- अंतिम मुदत: साधारणपणे ऑक्टोबर-नोव्हेंबर २०२५ पर्यंत. (अचूक तारखांसाठी विद्यार्थ्यांनी अधिकृत संकेतस्थळ तपासावे)
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- जातीचा दाखला (लागू असल्यास)
- उत्पन्नाचा दाखला (Income Certificate)
- मागील वर्षाच्या परीक्षेची गुणपत्रिका
- बँक पासबुक
- शाळेचा/महाविद्यालयाचा बोनाफाईड सर्टिफिकेट

