प्रधानमंत्री पीक विमा योजना (PMFBY) खरीप हंगाम २०२५ साठी राज्यात सुरू झाली आहे. नैसर्गिक आपत्तीमुळे होणाऱ्या पिकांच्या नुकसानीतून शेतकऱ्याला आर्थिक स्थैर्य देण्यासाठी ही योजना अत्यंत महत्त्वाची आहे.
योजनेची प्रमुख वैशिष्ट्ये आणि बदल:
- नाममात्र हप्ता: महाराष्ट्र सरकारने लागू केलेल्या सुधारित योजनेनुसार, शेतकऱ्याला केवळ ₹१ (एक रुपया) इतका नाममात्र विमा हप्ता भरावा लागतो. उर्वरित हप्ता राज्य सरकार आणि केंद्र सरकार मिळून भरते.
- अंतिम मुदत: खरीप हंगाम २०२५ साठी पीक विमा अर्ज करण्याची अंतिम मुदत ३१ जुलै २०२५ ही आहे.
- ऐच्छिक सहभाग: कर्जदार आणि बिगर कर्जदार अशा सर्व शेतकऱ्यांसाठी या योजनेतील सहभाग ऐच्छिक (Optional) आहे.
- बंधनकारक: या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्याकडे ‘अॅग्रीस्टॅक नोंदणी क्रमांक’ (फार्मर आयडी) असणे आणि ई-पीक पाहणी अंतर्गत पिकांची नोंद करणे बंधनकारक आहे.
पात्रता निकष:
- शेतकरी: अधिसूचित क्षेत्रातील अधिसूचित पिके घेणारे सर्व खातेदार शेतकरी या योजनेत भाग घेण्यास पात्र आहेत.
- भाडेपट्ट्याने शेती: कुळाने किंवा भाडेपट्ट्याने शेती करणारे शेतकरी देखील नोंदणीकृत (Registered) भाडेकरार अपलोड करून अर्ज करू शकतात.
अर्ज कसा करावा? (How to Apply):
शेतकरी खालीलपैकी कोणत्याही एका पद्धतीने अर्ज करू शकतात:
१. ऑनलाईन पद्धत:
- PMFBY पोर्टल: प्रधानमंत्री पीक विमा योजनेच्या अधिकृत संकेतस्थळाला (pmfby.gov.in) भेट द्या.
- ‘Farmer Corner’ मध्ये जाऊन अर्ज भरा.
- ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ (CSC) किंवा बँक: जवळच्या सीएससी केंद्रामार्फत किंवा ज्या बँकेत खाते आहे, त्या बँकेच्या शाखेतून अर्ज करता येतो.
२. ऑफलाइन पद्धत:
- तुमचे खाते असलेल्या बँक शाखेत किंवा तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयात जाऊन अर्ज सादर करा.
आवश्यक कागदपत्रे:
- आधार कार्ड.
- बँक पासबुकची प्रत (Bank Passbook).
- जमिनीचा ७/१२ उतारा आणि ८ अ.
- पीक पेरा स्वयं-घोषणापत्र (Self-declaration of crop sowing).
- अॅग्रीस्टॅक नोंदणी क्रमांक (Farmer ID).
