योजनेचे नाव: राष्ट्रीय गोकुळ मिशन (Rashtriya Gokul Mission – RGM)मंत्रालय: पशुसंवर्धन आणि दुग्धव्यवसाय विभाग (भारत सरकार)योजनेचा उद्देश:देशी गोवंश संवर्धन: भारतातील उच्च अनुवांशिक गुणवत्तेच्या देशी गाई-म्हशींच्या जातींचा (उदा. गीर, साहिवाल, देवणी) विकास करणे आणि त्यांचे संरक्षण करणे.उत्पादकता वाढ: वैज्ञानिक प्रजनन पद्धतींचा (उदा. कृत्रिम रेतन) वापर करून दूध उत्पादन वाढवणे.
मुख्य घटक आणि लाभ (Major Components & Benefits):
| घटक (Component) | लाभाचे स्वरूप |
|---|---|
| गोकुळ ग्राम | देशी जनावरांच्या उत्कृष्ट संगोपनासाठी एकात्मिक केंद्र स्थापन करणे. |
| प्रजनन फार्म/युनिट | मोठे प्रजनन फार्म किंवा IVF तंत्रज्ञान युनिट्स सुरू करण्यासाठी सबसिडी (अनुदान). |
| मैत्री (MAITRI) | ग्रामीण भागात कृत्रिम रेतन सेवा पुरवण्यासाठी प्रशिक्षण आणि रोजगार निर्मिती. |
| तंत्रज्ञान प्रोत्साहन | Sex Sorted Semen आणि भ्रूण प्रत्यारोपण (IVF) तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यासाठी मदत. |
योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents):
ही योजना प्रामुख्याने संस्था, शेतकरी गट (FPOs) किंवा मोठे उद्योजक यांच्या प्रकल्पांना निधी देते. वैयक्तिक शेतकऱ्यांसाठी आवश्यक कागदपत्रे योजनेच्या विशिष्ट उपघटकावर अवलंबून असतात.
| क्र. | आवश्यक कागदपत्रे |
|---|---|
| 1 | सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) (योजनेच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार). |
| 2 | अर्जदार संस्था/कंपनीच्या नोंदणीचे प्रमाणपत्र (उदा. FPO/सहकारी संस्था). |
| 3 | जमिनीचे कागदपत्रे (उदा. 7/12 उतारा, लीज करार). |
| 4 | बँक स्टेटमेंट (आर्थिक क्षमता सिद्ध करण्यासाठी). |
| 5 | ओळखपत्र (संस्था प्रमुखाचे आधार कार्ड/पॅन कार्ड). |
अर्ज प्रक्रिया:
- योजनेचा अर्ज राज्य अंमलबजावणी संस्था (State Implementing Agency – SIA) किंवा जिल्हा पशुसंवर्धन विभाग यांच्यामार्फत केला जातो.
- ऑनलाईन पोर्टलवर अर्ज भरून सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) सादर करणे आवश्यक असते.
